ਇਹ ਡਾਟਾ ਇਤਾਲਵੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ “ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ – ਸਾਲ 2024” ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਨਵੀਨਤਮ ISTAT ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ 6 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 89.2% ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਧਾ ਹੈ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: 2006 ਵਿੱਚ 4.1% ਤੋਂ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ 2015 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ 9.6% ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ 10.7% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਰੋਮਾਨੀਅਨ, ਅਰਬੀ, ਅਲਬਾਨੀਅਨ ਅਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਤਾਲਵੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੌਜਵਾਨ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। 25 ਅਤੇ 44 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ 18.4% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 35-44 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ (20.3%) ਇਤਾਲਵੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਾਰਜਬਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਕੇਂਦਰ-ਉੱਤਰੀ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, 13.5% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਇਟਲੀ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 5.2% ਹੈ। ਇਹ ਵੰਡ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਰਥਿਕ ਖਿੱਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਿਤੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ISTAT ਰਿਪੋਰਟ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਆਦਤਾਂ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਬਹੁਗਿਣਤੀ (61.5%) ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਲਗਭਗ ਦਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਲੋਕ (39.9%) ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਤਾਲਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਗਭਗ 18% ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਵਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਸੰਦਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਚੋਣ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ISTAT ਡੇਟਾ ਇੱਕ ਵਧਦੀ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਇਟਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੁਣ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਸੂਚਿਤ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੀਵਰ ਵਜੋਂ ਭਾਸ਼ਾਈ ਏਕੀਕਰਨ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ।
-ਭਵਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਵਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਧਾਲੀਵਾਲ
ਨੋਟ: www.punjabexpress.it ‘ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਉਪਰੋਕਤ ਸਮੱਗਰੀ ‘ਪੰਜਾਬ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ‘ਸਤਰਾਨੇਰੀ ਇਨ ਇਤਾਲੀਆ’ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ‘ਹਿੰਦੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ’ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।