ਮਾਤਾਰੇਲਾ: «ਆਪਣੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਏਕੀਕਰਨ ’ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ»

ਇਟਲੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੇਰਜੋ ਮਾਤਾਰੇਲਾ ਨੇ Quirinale (ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ) ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਾਈਰਾਮ ਬੇਗਾਈ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ: «ਬਹੁਲਤਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਮੂਲ ਅਧਾਰ ਹੈ»। ਅਰਬੇਰੇਸ਼ੇ (arbëreshë) ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਫ਼ਲ ਏਕੀਕਰਨ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ।

ਰੋਮ, 10 ਨਵੰਬਰ 2026 – ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਜੱਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਏਕੀਕਰਨ (ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ) ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਸਰੋਤ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੇਰਜੋ ਮਾਤਾਰੇਲਾ ਨੇ 9 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ Quirinale ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਾਈਰਾਮ ਬੇਗਾਈ ਅਤੇ ਅਰਬੇਰੇਸ਼ੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇਤਾਲਵੀ ਕਸਬਿਆਂ ਦੇ ਮੇਅਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤਾ।

«ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਲਗਾਅ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣ-ਮਿਲਣ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਫਲਦਾਇਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ», ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।

ਅਰਬੇਰੇਸ਼ੇ ਭਾਈਚਾਰੇ: ਏਕੀਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ

ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਰਬੇਰੇਸ਼ੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਲਬਾਨੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ ਜੋ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਤਾਲਵੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ।

ਮਾਤਾਰੇਲਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ «ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਲ ਕਹਾਣੀ» ਹਨ।

ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਕੀਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਲਤਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ

ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਇਤਾਲਵੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪਦੀ ਹੈ।

ਮਾਤਾਰੇਲਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਬਹੁਲਤਾ ਯੂਰਪੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ: ਅਜਿਹਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜੋ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਨੀਆਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ

ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾਰੇਲਾ ਨੇ ਇਟਲੀ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਲਬਾਨੀਆਈ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ 118,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਲਬਾਨੀਆਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਲਬਾਨੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਟਲੀ-ਅਲਬਾਨੀਆ ਦੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਇਹ ਏਕੀਕਰਨ ਦੇ ਅਰਥ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਖ਼ਾਸ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਅਰਬੇਰੇਸ਼ੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣਾਪਨ, ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਨ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।